Tek set yapmak hiç antrenman yapmamakla aynı şey değil. Yeni başlayan veya zamanı az olan biri, düzenli ve yeterince zor bir setle kas ve kuvvet gelişimi görebilir. Fakat ortalama sonuçlara baktığımızda birden fazla set genellikle daha fazla kas gelişimi sağlıyor. Doğru soru “tek set işe yarar mı?” değil. “Şu an ayırabildiğim zaman ve toparlanma kapasitesiyle kaç kaliteli seti sürdürebilirim?” olmalı.

Bir set gerçekten sayılır

Kas, antrenmanın kısa olduğunu bilmez. Yeterli mekanik gerilim oluştuğunda ve set zorlayıcı olduğunda uyarı başlar. Özellikle daha önce düzenli direnç antrenmanı yapmamış biri için tek setli program, haftada sıfır setten büyük bir adımdır. Kısa sürdüğü için devam etmesi de kolay olabilir.

Sorun, “işe yarıyor” ile “en fazla gelişimi sağlıyor” cümlelerini birbirine karıştırınca çıkıyor. Bir yöntem sonuç verebilir ve yine de başka bir yöntem ortalamada daha iyi sonuç verebilir.

Araştırmalar çoklu set için ne söylüyor?

2010'daki meta-analiz sekiz çalışmadan 55 etki büyüklüğünü bir araya getirdi ve çoklu setlerin tek sete göre daha büyük hipertrofi etkisiyle ilişkili olduğunu buldu.[1] Buradaki yaklaşık yüzde 40 ifadesi, etki büyüklükleri arasındaki istatistiksel farktı. “Üç set yapan herkes yüzde 40 daha fazla kas kazanır” anlamına gelmiyor.

Daha sonraki bir meta-analiz de haftalık set sayısı arttıkça kas gelişiminin ortalamada yükseldiğini gösterdi.[2] Yeni ve daha geniş modellemeler ise kazancın düz bir çizgi halinde sonsuza kadar sürmediğini söylüyor. Hacim arttıkça ek her setin katkısı küçülüyor.[3]

Setin kalitesi sayının önüne geçebilir

Kağıtta üç set yazması, üç verimli set yapıldığı anlamına gelmez. Çok hafif, dikkatsiz veya hedeften uzak tekrarlar yalnız süreyi uzatabilir. Öte yandan tek set de her antrenmanda kontrolsüz biçimde tükenişe gitmek demek değildir. Hareket tekniği bozulmadan, hedef kasa yükün ulaştığı ve son tekrarların belirgin zorlaştığı bir set iyi başlangıçtır.

Egzersizin kendisi de önem taşır. Büyük ve teknik bir harekette güvenli tekrar bırakmak mantıklıyken, makine veya izolasyon hareketinde sona daha çok yaklaşılabilir. Uyku ve toparlanma kötüleşiyorsa daha fazla set, daha iyi program olmaktan çıkar.

Görsel özet

Tek set ve çoklu set aynı soruya cevap vermiyor

Biri en küçük uygulanabilir dozu, diğeri daha yüksek ortalama gelişimi hedefleyebilir.

Düşük zaman maliyeti

Tek kaliteli set

  • Yeni başlayan için anlamlı uyarı
  • Programa bağlı kalmak kolay
  • İlerleme bir noktada yavaşlayabilir
Daha yüksek hacim

Birden fazla set

  • Ortalamada daha çok hipertrofi
  • Daha fazla süre ve toparlanma
  • Ek setlerin getirisi giderek azalır

Haftalık toplamı düşün

Bir egzersizde kaç set yaptığın kadar, aynı kası hafta boyunca kaç kez ve toplam kaç set çalıştırdığın da önemlidir. Pazartesi göğüs için tek set, perşembe bir set daha yaptığında haftalık doz iki olur. “Tek set programı” ifadesi bu ayrımı gizleyebilir.

Sıklık ayrıca setlerin kalitesini dağıtabilir. Tek günde sekiz yorgun set yerine iki güne bölünmüş daha az sayıda temiz set bazı kişiler için daha uygulanabilir olur. Araştırma ortalamalarını programa çevirirken iş takvimi, eklem toleransı ve performans düşüşü de hesaba katılmalı. Bir kas için uygun olan hacim başka kas için fazla veya yetersiz kalabilir.

Zamanı az olan için pratik plan

Haftada iki veya üç tam vücut günü düşün. Her ana hareket için bir kaliteli setle başla. Aynı ağırlıkla hedef tekrarların üstüne rahatça çıkmaya başladığında önce yükü veya tekrarı artır. Program sürdürülebiliyorsa, öncelikli kas gruplarına ikinci set ekle.

Dört ila altı hafta boyunca tekrarlarını, ağırlığı ve hareket formunu kaydet. İlerleme sürüyorsa sırf bir tablo daha fazla set önerdi diye programı şişirmek zorunda değilsin. İlerleme durduğunda uyku ve beslenme yerindeyse küçük bir hacim artışı denenebilir.

Bu yaklaşım tek seti bir din gibi savunmuyor. Başlangıç çizgisi olarak kullanıyor. Zamanın, deneyimin ve hedefin büyüdüğünde hacim de büyüyebilir. En iyi program teoride en çok seti yazan değil, aylar boyunca kaliteli tekrar üretebildiğin program.

Görsel özet

Hacimde daha fazlası her zaman aynı değerde değil

İlk setler büyük katkı yapabilir; her yeni setin ek getirisi küçülür.

Evrensel bir set sayısı yoktur. Kas grubu, deneyim, yoğunluk ve haftalık sıklık sonucu değiştirir.

Kaynakça

Neye dayandık?

  1. KriegerSingle versus multiple sets of resistance exercise for muscle hypertrophy: a meta-analysis. Journal of Strength and Conditioning Research, 2010. DOI: 10.1519/JSC.0b013e3181d4d436. PMID: 20300012.Kaynağı aç ↗
  2. Schoenfeld, Ogborn ve KriegerDose-response relationship between weekly resistance training volume and increases in muscle mass. Journal of Sports Sciences, 2017. DOI: 10.1080/02640414.2016.1210197. PMID: 27433992.Kaynağı aç ↗
  3. Pelland ve ark.The resistance training dose-response: meta-regressions exploring the effects of weekly volume and frequency on muscle hypertrophy and strength gain. 67 çalışma ve 2.058 katılımcı; azalan ek getiriler. PMID: 41343037.Kaynağı aç ↗
Kısa bir not

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşıyor. Tanı veya kişisel tedavi önerisi değil. Özel bir sağlık durumun varsa uygulamayı kendi sağlık profesyonelinle değerlendir.